Wat er op 2 augustus 2026 precies ingaat
Artikel 50 van de AI Act bevat vijf transparantieverplichtingen die op 2 augustus 2026 van kracht worden:
- Aanbieders van chatbots en AI-assistenten moeten zorgen dat gebruikers weten dat ze met AI communiceren, tenzij dat al evident is
- Aanbieders van generatieve AI moeten AI-gegenereerde audio, beeld, video en tekst machineleesbaar markeren als kunstmatig gemaakt
- Wie emotieherkenning of biometrische categorisering inzet moet de betrokken personen daarover informeren
- Wie deepfakes publiceert moet duidelijk maken dat de media kunstmatig zijn gegenereerd of gemanipuleerd, met uitzonderingen voor evident creatief of satirisch werk
- Wie AI-gegenereerde teksten publiceert om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang moet dat vermelden, tenzij er menselijke redactie en redactionele verantwoordelijkheid is
De regels gelden voor zowel aanbieders als gebruikers van AI-systemen, ongeacht waar het bedrijf gevestigd is, zolang het systeem in de EU wordt aangeboden of de output in de EU wordt gebruikt.
Wat de Digital Omnibus heeft uitgesteld
Op 29 juni 2026 gaf de Raad van de EU definitieve goedkeuring aan de Digital Omnibus voor AI. De belangrijkste verschuivingen:
- Verplichtingen voor zelfstandige high-risk AI-systemen (Annex III) verschuiven van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027
- Verplichtingen voor high-risk AI in gereguleerde producten (Annex I) verschuiven naar 2 augustus 2028
- Bestaande systemen krijgen tot 2 december 2026 voor technische markeringsoplossingen, een smalle overgangsregeling
Let op: de wijzigingen treden pas formeel in werking na publicatie in het Publicatieblad van de EU. Tot die publicatie is de oorspronkelijke planning juridisch nog van kracht. Bouw je besluitvorming dus niet op een aanname.
Wat dit betekent voor een gemiddeld mkb-bedrijf
De meeste Nederlandse bedrijven hebben geen high-risk AI-systemen draaien, maar wel een chatbot op de website, AI-gegenereerde teksten of beelden in hun marketing, of een AI-assistent in de klantenservice. Precies die toepassingen raakt artikel 50.
Concreet betekent dat voor de komende week:
- Inventariseer waar in je organisatie AI zichtbaar is voor klanten: chatbots, voice-assistenten, gegenereerde content
- Zorg dat elke chatbot zich bij de start van het gesprek als AI identificeert
- Controleer of AI-gegenereerde beelden en video die je publiceert gemarkeerd zijn, zichtbaar en waar technisch haalbaar ook machineleesbaar in de metadata
- Leg vast wie binnen je organisatie eigenaar is van AI-transparantie, zodat nieuwe toepassingen niet ongemerkt buiten de regels vallen
De boetes zijn niet symbolisch: overtredingen van de transparantieverplichtingen kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt. Voor mkb-bedrijven gelden lagere maxima, maar de reputatieschade van een handhavingszaak is minstens zo relevant.
Hoe je AI inzet zonder complianceproblemen
De AI Act is geen reden om AI links te laten liggen. De wet vraagt vooral om eerlijkheid over wanneer AI wordt ingezet en om controle over wat je systemen doen. Dat sluit naadloos aan op hoe wij AI-projecten bouwen: met logging van elke actie, goedkeuringsstappen voor beslissingen met impact en een mens in de lus waar dat hoort.
Wie zijn AI-toepassingen zelf beheert heeft het bovendien makkelijker. Een chatbot die op je eigen infrastructuur draait, zoals onze lokale AI-oplossing IntraGPT, geeft je volledige controle over disclosure, logging en datastromen. En AI-agents die processen uitvoeren bouwen we standaard met audit-trails, waardoor je bij een compliancevraag direct kunt laten zien wat het systeem wanneer heeft gedaan.
Ons advies: gebruik de deadline van 2 augustus als aanleiding om je AI-landschap een keer goed in kaart te brengen. De transparantie-eisen zijn met een paar gerichte aanpassingen te regelen, en het overzicht dat je opbouwt heb je in 2027 bij de high-risk verplichtingen opnieuw nodig.
Interne links en vervolgstappen
Wil je AI inzetten op een manier die compliant en beheersbaar is, kijk dan ook naar onze aanpak voor agentic AI voor bedrijven en onze bredere AI-oplossingen. Voor organisaties die data binnenshuis willen houden is een lokale AI-omgeving zoals IntraGPT vaak de kortste route naar zowel compliance als adoptie.
Twijfel je of jouw AI-toepassingen onder artikel 50 vallen, plan dan een vrijblijvende AI-compliance check. We lopen je toepassingen langs, benoemen wat er voor 2 augustus geregeld moet zijn en wat er richting 2027 op de rol staat.